Mọi người ơi, ad muốn giới thiệu website & kênh Youtube đến các bạn đang tự học CPA & ACCA mà lại không rành về marketing. Ad nhờ mọi người giới thiệu cho bạn bè nếu phù hợp nhé. Cảm ơn rất nhiều!

PHÂN TÍCH: DẠNG BÀI ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA VỐN/TS

Đây là bài viết số 6/9 của Series các dạng bài tập của Đề thi CPA Môn Phân tích.

Mấy năm gần đây dạng bài này xuất hiện rất nhiều trong đề thi CPA. Nói khó thì không phải là khó. Nhưng vì chúng ta bình thường ít khi phải thực hiện phân tích các chỉ số này (trừ các anh chị em làm trong lĩnh vực đầu tư chứng khoán) nên không ít người gặp khó khăn.

Có thể bạn quan tâm: Tổng hợp dạng bài tập Đề thi CPA Môn Phân tích

Các chỉ tiêu phân tích liên quan

Để phân tích khả năng sinh lợi của vốn & tài sản, nhà đầu tư có thể sử dụng rất nhiều các chỉ tiêu phân tích. Một số chỉ tiêu được sử dụng khá phổ biến khi phân tích khả năng sinh lợi là:

  • Sức sinh lời của tổng tài sản ROA
  • Sức sinh lợi của doanh thu ROS
  • Sức sinh lợi của VCSH ROE
  • Hệ số PBIT/Tổng tài sản
  • Hệ số PBIT/Lãi vay

Tuy nhiên trong đề thi CPA môn Phân tích thường yêu cầu phân tích 2 chỉ tiêu: sức sinh lợi/hệ số sinh lời của tổng tài sản ROA và sức sinh lợi/hệ số sinh lời của VCSH ROE.  Đồng thời, yêu cầu phân tích cả các nhân tố ảnh hưởng đến ROA và ROE.

Ý nghĩa và cách tính các chỉ tiêu phân tích

Chỉ tiêuHệ số sinh lời của Tổng Tài sản ROAHệ số sinh lời của VCSH ROE
1. Ý nghĩaROA phản ánh hiệu quả sử dụng tài sản, trình độ quản lý và sử dụng tài sản: ROA cho biết bình quân 1 đơn vị tài sản sử dụng tạo ra được bao nhiêu đồng LNST. ROA càng cao thì hiệu quả sử dụng TS càng lớn.ROE phản ánh hiệu quả sử dụng VCSH. ROE cho biết bình quân 1 đồng VCSH sử dụng tạo ra đươc bao nhiêu đồng LNST. ROE càng cao thì hiệu quả sử dụng VCSH càng cao.
2. Công thức tínhROA = LNST/ Tổng TS bình quânROE = LNST/ VCSH bình quân
3. Các nhân tố ảnh hưởngROA = (Doanh thu thuần/Tổng TS bình quân) * (Lợi nhuận sau thuế/ Doanh thu thuần)
= Hiệu suất sử dụng vốn kinh doanh * Hệ số sinh lời hoạt động ROS
ROE = (Tổng TS bình quân/VCSH bình quân) * (Doanh thu thuần/Tổng TS bình quân) * (Lợi nhuận sau thuế/ Doanh thu thuần)
= Hệ số TS trên VCSH * Hiệu suất sử dụng TS * Hệ số sinh lời hoạt động ROS

Hoặc:

ROE = (LNST/ Tài sản bình quân) * (Tài sản bình quân/VCSH bình quân) = ROA * Hệ số TS/VCSH = ROA * ( 1 + Đòn bẩy tài chính)

3 bước làm bài tập dạng Phân tích khả năng sinh lời của vốn/tài sản

Khi làm dạng bài tập này, mình trình bày thành 3 bước như sau.

  • Bước 1: Lập bảng tính ROA/ROE và các nhân tố ảnh hưởng đến ROA/ROE
  • Bước 2: Phân tích ý nghĩa sự tăng giảm của từng chỉ tiêu – Biện pháp cải thiện ROA/ROE
  • Bước 3: Kết luận tổng thể

Các bạn lưu ý là phần nhận xét của dạng bài này cũng không chỉ dừng lại ở mức “tăng/giảm bao nhiêu… tương đương với bao nhiêu %”, mà thường chúng ta sẽ phải  chỉ ra cả nguyên nhân, ý nghĩa hay ảnh hưởng của nó đến tình hình tài chính của công ty. Và kiến nghị biện pháp để cải thiện nữa.

Các bạn tham khảo bài làm của mình cho Đề thi CPA môn Phân tích Năm 2016- Đề Chẵn- Câu 3 & Đề thi CPA môn Phân tích Năm 2016 – Đề Lẻ – Câu 3 để hiểu rõ cách thức xử lý dạng bài này nhé:

Lưu ý: hiện tại dạng bài phân tích khả năng sinh lời của đề thi CPA môn Phân tích mới chỉ dừng lại ở 2 chỉ tiêu ROA, ROE. Nhưng có khi đề thi các năm tới có thể đổi mới và hỏi sang các chỉ tiêu còn lại như mình đã đề cập bên trên. Các bạn dành thời gian đọc thêm tài liệu của Hội về các chỉ tiêu này nhé.

This Post Has 6 Comments

  1. ban oi cho minh hoi trong phan loi giai minh khong hieu 2 phan tinh anh huong cua ROS va Hieu suat su dung von KD tai sao lai tinh toan nhu vay ban giai thich cu the hon duoc khong?

  2. Hi Tuấn,
    Yêu cầu đề bày là: phân tích ảnh hưởng của 2 nhân tố ROS & hiệu suất sử dụng vốn kinh doanh đến sự biến động của ROA giữa năm N & năm N+1 (0.04)
    Để hiểu được công thức tính ảnh hưởng của từng nhân tố, trước tiên chúng ta phải hiểu nguyên tắc phân tích chênh lệch đó là: xem xét ảnh hưởng của từng nhân tố với giả định nhân tố còn lại không thay đổi. Ta có:
    ROA = LNST/TS bình quân = (Luân chuyển thuần / TS bình quân) * (LNST/Luân chuyển thuần) = Hiệu suất sử dụng vốn kinh doanh * ROS
    Chênh lệch ROA = ROA (N+1) – ROA (N) = Hiệu suất sử dụng VKD (N+1) * ROS (N+1) – Hiệu suất sử dụng VKD (N) * ROS (N) = Hiệu suất sử dụng VKD (N+1) * [(ROS (N+1) – ROS (N)] + [Hiệu suất sử dụng VKD (N+1) – Hiệu suất sử dụng VKD (N)] * ROS (N) = -0.03* 19.56 + 5.89 * 0.1 = -0.58 + 0.62 = 0.04
    Trong đó:
    Hiệu suất sử dụng VKD (N+1) * [(ROS (N+1) – ROS (N)] (KQ: -0.58) chính là ảnh hưởng của nhân tố ROS đến ROA khi hiệu suất sử dụng VKD là không đổi
    [Hiệu suất sử dụng VKD (N+1) – Hiệu suất sử dụng VKD (N)] * ROS (N) (KD: 0.62) chính là ảnh hưởng của nhân tố Hiệu suất sử dụng VKD khi ROS là không đổi.
    Tất cả chỉ là biến đổi công thức theo nguyên tắc mình đề cập bên trên mà thôi. Hy vọng đã giải đáp được thắc mắc của bạn.

  3. Ad ơi, phần bài giải là của năm 2016 đề lẻ câu 3 chứ không phải đề chẵn. Ad có thể làm mẫu bài ở đề chẵn không, vì phân tích ROE theo 3 nhân tố

    1. Bạn ơi mình up thêm rồi đó. Web đã up đáp án môn phân tích cho cả năm 2015 & 2016 rồi. Nếu ở bài viết các dạng bài chi tiết không có đáp án bài tập tương ứng, bạn tìm trong file đáp án này nhé. Chúc bạn ôn thi tốt.

  4. Ad ơi, cho mình hỏi nguyên tắc tính mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến ROE. Có cách nào để dễ nhớ công thức tính không. Trường hợp có 3 nhân tố thì nguyên tắc lấy số liệu như thế nào ( vd khi nào lấy số năm N, khi nào lấy số năm N+1)

    1. Hi Hien, như mình đã trả lời các bạn khác. Để phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến ROE/ROA thì chúng ta đều áp dụng nguyên tắc phân tích chênh lệch để biến đổi công thức. Đó là: xem xét ảnh hưởng của từng nhân tố với giả định nhân tố còn lại không thay đổi.
      Ta có:
      ROE = (LNST/Luân chuyển thuần) * (Luân chuyển thuần/ TSbq) * (TSbq/VCSH bq) = ROS * ROA * Hệ số TS/VCSH
      Để phân tích ảnh hưởng của 3 nhân tố này: ta lần lượt tính chênh lệch của từng nhân tố khi 2 nhân tố còn lại không đổi.
      Chênh lệch ROE = ROS1* ROA1* Hệ số TS/VCSH1 – ROSo* ROAo * Hệ số TS/VCSHo
      Biến đổi công thức này:
      Chênh lệch ROE = Chênh lệch ROS + Chênh lệch ROA + Chênh lệch TS/VCSH
      Trong đó:
      Chênh lệch do ROS = (ROS1 – ROSo) * ROA1 * Hệ số TS/VCSH1
      Chênh lệch do ROA = ROSo * (ROA 1 – ROAo) * Hệ số TS/VCSH1
      Chênh lệch do Hệ số TS/VCSH = ROSo * ROAo * (Hệ số TS/VCSH1 – Hệ số TS/VCSHo)
      Bạn nhìn sự chuyển tiếp từ công thức trên xuống công thức dưới bạn sẽ thấy quy luật: Khi tính chênh lệch do ROS: ta – ROSo* ROA1* Hệ số TS/VCSH1 thì ở công thức chênh lệch do ROA ta sẽ phải + lại đúng cụm này. Đó là lý do bạn thấy chênh lệch do ROA bắt đầu với ROSo*ROA1*Hệ số TS/VCSH1. Tương tự với chênh lệch còn lại.
      Như mình học, mình chỉ nhớ đúng cái công thức ROE = ROS * ROA * Hệ số TS/VCSH. Sau đó lúc làm mình tự viết ra công thức theo quy luật trên.

Trả lời

error: Content is protected !!