[CPA – BT Kế toán] Chủ đề “Ra quyết định quản trị” – Phần 1

Bài số 8 của Series các Dạng bài tập của Đề thi CPA Môn Kế toán: Chủ đề “Bài tập ra quyết định quản trị” – Phần 1: Ra quyết định quản trị về cơ cấu sản xuất

Đây là dạng bài mới xuất hiện trở lại từ đề thi năm 2016. Và tiếp tục góp mặt trong đề thi CPA môn Kế toán năm 2017. Có một số loại bài tập ra quyết định quản trị phổ biến là:

(1) Ra quyết định quản trị về cơ cấu sản xuất trong điều kiện năng lực bị giới hạn bởi 1 nhân tố hoặc nhiều nhân tố
(2) Ra quyết định quản trị xem tiếp tục sản xuất hay nên bán
(3) Ra quyết định quản trị xem nên từ chối hay chấp nhận đơn đặt hàng
(4) Ra quyết định quản trị nên tự sản xuất hay mua ngoài
(5) Ra quyết định quản trị nên loại bỏ hay tiếp tục kinh doanh

Trong bài này chúng ta sẽ đi xem xét trường hợp 1: Ra quyết định quản trị về cơ cấu sản xuất trong điều kiện năng lực sản xuất bị giới hạn.

Phần 1. Ra quyết định quản trị về cơ cấu sản xuất khi có 1 nhân tố giới hạn

1. Nguyên tắc làm

– B1. Xác định nhân tố bị giới hạn là gì

– B2. Lập bảng phân bổ nhân tố bị giới hạn

– B3. Xác định số lượng sản phẩm sản xuất cho mỗi loại sản phẩm và lợi nhuận tương ứng.

Sản phẩm có giá trị Lãi trên biến phí/1 đơn vị của nhân tố bị giới hạn lớn nhất sẽ được ưu tiên sản xuất trước. Sản xuất hết sản phẩm này mới chuyển sang các sản phẩm khác theo thứ tự ưu tiên.

2. Ví dụ về dạng bài ra quyết định quản trị về cơ cấu sản xuất khi có 1 nhân tố giới hạn

Hãy xem tình huống: Câu 5.1 – Đề chẵn – Đề thi CPA môn Kế toán – Năm 2016

Để giải quyết tình huống này, chúng ta làm như sau:

– B1. Xác định nhân tố bị giới hạn : là số giờ công lao động trực tiếp

– B2. Lập bảng phân bổ số giờ công lao động trực tiếp

– B3. Xác định số lượng sản phẩm sản xuất cho mỗi loại sản phẩm và lợi nhuận tương ứng.

Chỉ tiêuSản phẩm XSản phẩm Y
Đơn giá bán sản phẩm50100
Biến phí đơn vị3070
Lãi trên biến phí đơn vị2030
Số giờ công lao động trực tiếp cho 1 sản phẩm0.330.33
Lãi trên biến phí/giờ công6090
Thứ tự ưu tiên SX21
Phân bổ giờ công lao động trực tiếp150
Số lượng sản phẩm450
Mức lợi nhuận đạt được8,500

Sản phẩm Y có tỷ lệ Lãi trên biến phí/giờ công cao hơn nên sẽ được ưu tiên sản xuất.

Phần 2. Ra quyết định quản trị về cơ cấu sản xuất khi có 2 nhân tố giới hạn

1. Nguyên tắc làm

– B1. Xác định các nhân tố bị giới hạn là gì?

– B2. Lập các phương trình, bất phương trình từ các thông tin về nguồn lực bị giới hạn. Biến số là số lượng sản phẩm cần sản xuất của mỗi loại sản phẩm.

– B3. Vẽ đồ thị để giải quyết các phương trình, bất phương trình đã lập (dùng phương pháp đồ thị tuyến tính).

– B4. Xác định kết quả bằng cách xác định các cặp điểm trên đồ thị. Cặp điểm mang lại lợi nhuận tối đa chính là cơ cấu sản phẩm được chọn.

2. Ví dụ về dạng bài ra quyết định quản trị về cơ cấu sản xuất khi có 2 nhân tố giới hạn

Hãy xem tình huống: Câu 5.2 – Đề chẵn – Đề thi CPA môn Kế toán – Năm 2016

Để giải quyết tình huống này, chúng ta làm như sau:

Bước 1. Có 2 nhân tố là số giờ công lao động trực tiếp và số giờ máy chạy

Bước 2. Lập các bất phương trình từ thông tin về nguồn lực bị giới hạn

Gọi x và y là số lượng sp X và sp Y cần sx để tối đa hóa lợi nhuận.

Chúng ta cần tìm x và y để hàm số mục tiêu tổng lãi trên biến phí: F = (20 x + 30 y) đạt giá trị tối đa.

Ta có các bất phương trình biểu diễn tổng đơn vị 2 nhân tố giới hạn:

Nhân tố giới hạn giờ công: x/3 + y/3 <= 150 hay x + y <= 450

Nhân tố giới hạn giờ máy: x/4 + y/2 <= 120 hay x + 2 y <= 480

(thông tin về các hằng số 20,30… lấy ở Bảng phân bổ của câu 5.1 bên trên)

Bước 3. Sử dụng phương pháp đồ thị tuyến tính để giải các bất phương trình trên.

Vẽ 2 phương trình x + y = 450 và x + 2y = 480 trên đồ thị.

Cách vẽ phương trình cho các bạn nào không còn nhớ.

Lần lượt thay x và y = 0 vào phương trình để tạo thành 2 cặp điểm. Như vậy,  PT1  được vẽ bằng cách nối 2 cặp điểm (0;450) và (450;0). PT2 được vẽ bằng cách nối 2 cặp điểm (0;240) và (480;0).
ra quyết định quản trị về cơ cấu sản xuất (Https://tuonthi.com)
– Bước 4. Xác định kết quả.

Sau khi vẽ đồ thị ta sẽ có các cặp điểm sau:

Cặp điểmSố sản phẩm cần sxGiá trị hàm mục tiêu F
XY20 x30 yF
100000
202407,2007,200
3420308,4009009,300
445009,0009,000

(Cặp điểm số 3 chính là điểm giao của 2 phương trình.)

Doanh nghiệp  cần phải sx được 420 sp X và 30 sp Y thì lợi nhuận cao nhất và bằng  4.300 (= 9.300 – 5.000).

Nói chung thấy vẽ đồ thị thì ban đầu có thể các bạn sẽ thấy hơi lằng nhằng. Nhưng đọc kỹ chút thì thấy cũng đơn giản đúng không nào?

Các bạn chịu khó đọc qua các bước làm, sau đó thực hành thử 1 -2 lần cho nhuần nhuyễn nhé. Chúc các bạn ôn thi tốt.

Có thể bạn quan tâm: Tổng hợp các dạng bài tập Đề thi CPA – Môn kế toán

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *