Mọi người ơi, ad muốn giới thiệu website & kênh Youtube đến các bạn đang tự học CPA & ACCA mà lại không rành về marketing. Ad nhờ mọi người giới thiệu cho bạn bè nếu phù hợp nhé. Cảm ơn rất nhiều!

KẾ TOÁN – DẠNG BÀI HỢP NHẤT – P1

Đây là bài viết thứ 5 trong tổng số 14 bài viết của Series các dạng bài tập của Đề thi CPA Môn Kế toán.

Trước khi đi vào giải thích xử lý từng dạng bài, thì mình sẽ giải thích qua chút về việc hợp nhất Báo cáo tài chính (BCTC). Vì không phải ai cũng đã từng có kinh nghiệm thực tế trong vụ này.

Hợp nhất BCTC là gì?

  • Mình hiểu đơn giản như sau: khi Công ty A mua  Công ty B và trở thành Công ty mẹ của B. Khi đó, nhà đầu tư sẽ cần thông tin về BCTC riêng của Công ty A, BCTC riêng của Công ty B và BCTC tổng hợp của A và B.

=> BCTC tổng hợp của A và B chính là BCTC Hợp nhất.

(Các trường hợp cần hợp nhất BCTC, trong quy định có nói rất rõ. Các bạn tìm đọc nếu cần nhé)

  • Tại sao cần có BTCT hợp nhất này? Có cả đống lý do. Các bạn có thể search google. Mình chỉ nói về 1 khía cạnh đứng ở góc độ nhà đầu tư: rõ ràng là khi A đã là công ty mẹ của B thì hoạt động của 2 công ty này sẽ có ảnh hưởng qua lại lẫn nhau vô cùng lớn. Và là nhà đầu tư, khi chúng ta xem xét quyết định đầu tư và A hay B. Chúng ta cần phải xem xét tất cả các yếu tố có thể ảnh hưởng đến nó “như một doanh nghiệp đồng nhất”. Và BCTC hợp nhất chính là để phản ánh tình hình tài chính của A và B “như một doanh nghiêp đồng nhất”.
  • Làm thế nào để lập BCTC hợp nhất: hiểu đơn giản là chúng ta sử dụng BCTC riêng của A và B; cộng từng khoản mục trên báo cáo theo chiều ngang (line-by-line).  Sau đó, thực hiện một số bút toán điều chỉnh và loại trừ => Done.

OK. Giờ chúng ta sẽ xem một số Dạng bài Hợp nhất cơ bản thường gặp.

Các bạn đọc bài Tổng hợp dạng bài tập ôn thi CPA – Kế toán để nắm được các dạng bài cơ bản nhé.

Dạng 1. Loại trừ ảnh hưởng của Giao dịch bán hàng nội bộ

Trong dạng này sẽ có nhiều tình huống nhỏ. Và từng tình huống sẽ có cách xử lý khác nhau.

(1) Mẹ bán hàng hóa cho Con

Khi 2 công ty mẹ và con có giao dịch với nhau sẽ phát sinh 2 vấn đề:

  • Mặc dù Mẹ bán cho con và có lãi thì khi xét cả tập đoàn (tổng hợp mẹ – con => Gọi như này cho dễ hiểu): tập đoàn không có lãi cho đến khi Con bán được số hàng này cho bên ngoài.
  • Tại cuối năm tài chính: nếu Con chưa bán được hàng thì số hàng này được thể hiện trên chỉ tiêu Hàng tồn kho của Con. Với giá bằng giá Con đã mua của mẹ thay vì giá trị thực tế của lô hàng.

Như vậy, để cung cấp được thông tin hợp lý cho người sử dụng chúng ta cần phải thực hiện điều chỉnh trên BCTC hợp nhất của tập đoàn sao cho:

  • Lợi nhuận chỉ bao gồm lợi nhuận Tập đoàn thu được khi cung cấp hàng hóa ra bên ngoài
  • Hàng tồn kho được phản ánh theo giá gốc mà Tập đoàn đã thực tế mua từ bên ngoài.

Để hiểu cách thực hiện điều chỉnh, chúng ta xem xét Câu 3.1 – Đề thi Năm 2016 – Đề lẻ:

Mình thấy đề cương hướng dẫn thường đưa ra bút toán nhưng không giải thích rõ lý do. Trong khi nếu không hiểu bản chất thì rất khó nếu gặp trường hợp phức tạp. Khi làm dạng bài này, mình thường vẽ bảng để xác định bút toán điều chỉnh (BTDC) cần thực hiện.

Các bạn xem File excel để xem cách mình lập Bảng và BTDC tương ứng: Ôn thi CPA – Kế toán – Mẹ bán hàng cho Con

BTDC sẽ được lập dựa trên số liệu tính toán của Bảng tính.

Mình tóm tắt lại các BTDC cần thực hiện trên BCTC Hợp nhất như sau:

  • Tại năm 2014: phát sinh giao dịch mẹ bán hàng cho con. Nhưng con chưa bán hết hàng ra bên ngoài. Cần thực hiện 3 bút toán:

– BT1: Ghi giảm lãi chưa thực hiện trong giá trị Hàng tồn kho cuối kỳ.

– BT2: Ghi nhận Tài sản thuế TNDN hoãn lại phát sinh

– BT3: Tổng hợp ảnh hưởng của 2 bút toán trên đến lợi nhuận trên BCDKT và BCKQ hợp nhất

  • Tại năm 2015: công ty con bán hết hàng tồn kho còn lại ra bên ngoài. Cần thực hiện 4 bút toán:

– BT1: Ghi nhận lại BTDC hợp nhất đã thực hiện cuối năm 2014

– BT2: Điều chỉnh lãi nội bộ từ giao dịch bán hàng năm 2015 của công ty con.

– BT3: Điều chỉnh Chi phí/Tài sản thuế TNDN hoãn lại do đã bán hết HTK.

– BT4: Kết chuyển ảnh hưởng của bút toán trên đến BCDKT và BCKQ Tập đoàn

Vậy là xong. Dạng bài hợp nhất này không khó, đơn thuần là hiểu logic tính toán để ra bút toán điều chỉnh.  Các bạn chịu khó xem kỹ file excel của mình. Sau khi nắm được logic rồi thì sẽ không cần phải cố ghi nhớ bút toán nữa.

Bài sau mình sẽ hướng dẫn trường hợp Con bán hàng cho mẹ. Các bạn theo dõi nhé.

This Post Has One Comment

  1. Bài viết rõ ràng, dễ hiểu. Cảm ơn các bạn đã chia sẻ.

Trả lời

error: Content is protected !!